به نام خداوند جان و خرد

1) مقدمه
هموطن عزيز
ايران سرزمين مادری ما و مهد بزرگترین تمدنهای بشری، اینك در شرایطی سده بیستم را پشت سر می‌گذارد كه در میانه تحولات تعیین كننده سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی قرار دارد و اراده و عزم ملی ملت ایران بر این قرار گرفته است كه با ورود به سومین هزاره میلادی نقش و جایگاه تاریخی خود را در عرصه جهانی باز یابد و به همین دلیل منادی گفتگوی تمدنها گشته است.
مهمترین پیش زمینه گفتگوی تمدنها دستیابی به وفاق اجتماعی و تفاهم ملی است كه همه ایرانیان اعم از شهروندان مقیم داخل و خارج از كشور را شامل می شود به همین منظور اداره كل امور اجتماعی و ایرانیان خارج از كشور به عنوان بخشی از یك تشكیلات در مجموعه سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، در پی سیاستهای دولت جمهوری اسلامی ایران تلاش می نماید تا با اجرای طرحهای فرهنگی برای هموطنان مقیم خارج از كشور صرفنظر از هرگونه اختلاف نظر و سلیقه سیاسی بستر و زمینه مناسبی را جهت تقویت ارتباط ایشان با داخل و تحكیم پیوندهای فكری و قلبی آنها به ویژه نسل جوان، با فرهنگ، تاریخ و تمدن ایرانی و بهره مند ساختن آنان از این میراث گرانبها فراهم نماید:
ما معتقدیم هر نوع برنامه ریزی و فعالیت فرهنگی تنها با همفكری، همراهی و مشاركت فعال شما هموطن عزیز موفق و كامل خواهد بود، از اینرو موجب افتخار و مسرت است كه ما را در این زمینه یاری نمائید. ازاینرو اداره كل امور اجتماعی و ایرانیان خارج از كشور در سال 1377 (1998) در مجموعه سازمان و ارتباطات اسلامی تاسیس گردید.


2) اهداف
الف - اشاعه و معرفی فرهنگ، آداب، رسوم، سنن ملی – مذهبی و اصالتهای تاریخی ایران زمین به هموطنان مقیم خارج از كشور با هدف تقویت هویت ملی.
ب‌- توسعه زبان فارسی به عنوان یك اصل زیربنایی
ج - ایجاد ارتباط موثر ایرانیان خارج ازكشور با رویدادها و مسائل داخلی ایران
د‌- معرفی ابعاد مختلف فعالیتهای هموطنان خارج از كشور به منظور آگاهی افكار عمومی داخل كشور و مسئولان و برنامه ریزان سیاسی و فرهنگی و اقتصادی


3) سیاستها:
سیاستهای مورد نظر جهت تحقق این اهداف عبارتند از:
1- انعكاس واقعیتهای جاری كشور به هموطنان خار ج ازكشور
2- تاكید وتوجه خاص به نسل دوم
3- توجه به واقعیات زندگی هموطنان در خارج از كشور و اتخاذ راهكارها و شیوه های منطقی و سنجیده و واقع بینانه در برنامه ریزیهای فرهنگی
4- تلاش در جهت جلب مشاركت فكری هموطنان در برنامه ریزیها و اجرای طرحهای فرهنگی


4) سرفصل برنامه ها:
سرفصل برنامه ها و طرحهای فرهنگی برای ایرانیان خارج ازكشور
رسیدگی به امور فرهنگی هموطنان مقیم خارج ازكشور و برنامه ریزی متناسب با شرایط زندگی ایشان، از موضوعات مهم و حائز اهمیتی می باشد كه در طول سالهای گذشته بدلیل مشكلات مختلف مانند جنگ، شرایط اقتصادی و سیاسی كشور، مورد توجه عمیق قرار نگرفت.
خوشبختانه روند تحولات فرهنگی – سیاسی اخیر و بازتاب مثبت آن در خارج ازكشور، شرایط امیدواركننده ای برای برقراری ارتباطی عمیق و پایدار میان هموطنان خارج ازكشور با داخل فراهم آورده است. براساس همین ضرورت، مقام رهبری، در جلسه ای با حضور سفرای ج.ا.ا در بعضی از كشورهای اروپایی مطالبی بدین مضمون بیان كردند:
((شما بایستی در مورد ایرانیان مقیم حساسیت لازم را به خرج دهید، باید در این زمینه فكر كرده و برنامه ریزی نمایید. كاری هم نداشته باشید كه آن فرد انقلابی است یا انقلابی نیست. فرق نمی كند، ایرانی است. در حوزه كاری خودتان هرگاه مشاهده كردید كه یك ایرانی مشكل پیدا كرده، همه تلاش خود را برای رفع مشكل او بكار گیرید.))
ریاست جمهوری نیز با تبیین دیدگاه دولت نسبت به جامعه ایرانی خارج از كشور در دیدار با ایرانیان مقیم آمریكا به هنگام گردهمایی سران كشورها در مقر سازمان ملل در سال 1384 بیان داشتند...
شما نماینده و نماد ملت بزرگ ایران هستید و ملت ما امروز پرچمدار فرهنگ و نهضت اسلامی در دنیاست، تردید نكنید ملت بزرگ ایران امروز تاثیر گذارترین ملت ها در عرصه جهانی است و فرهنگ ، تمدن ، آداب و اعتقادهای ملت ایران در دنیا تاثیر گذار و طالبین زیادی دارد...
شما نماینده ملتی با سابقه بسیار درخشان هستید كه سال ها پرچمدار تمدن بشر بوده و بخش عمده ای از آن چه كه بشر از علم و اخلاق دارد مدیون مجاهدت ملت بزرگ ایران است...
ملت ایران هزاران سال پاك و موحد زندگی كرده و امروز هم پرجمدار توحید و زندگی پاك در دنیاست، شما سفیر چنین ملت بزرگ هستید و باید در عملكرد، زندگی و رفتارتان این ویژگی های ملت ایران متبلور باشد...


5) طرحهای فرهنگی
در چهارچوب چنین سیاست و نگرشی است كه این اداره كل نسبت به برنامه ریزی و اجرای طرحهای فرهنگی برای هموطنان ایرانی خارج از كشور اقدام نموده است كه رئوس بعضی از آنها بیان می شود:
الف) فعالیتهایی برای عموم جامعه ایرانی خارج از كشور
1- معرفی و بزرگداشت میراثها و آئین های ملی- مذهبی مانند: مراسم جشن‌های نوروز- سیزده رجب- نیمه شعبان و عید غدیر در اكثر شهرهای ایرانی نشین
2- چاپ و ارسال تقویم جیبی از سال 1379 تا كنون با سرفصلهای تعریف شده و اطلاعات مورد نیاز ایرانیان خارج از كشور
3- تهیه فیلم «همیشه سبز، چون سرو» به 6 زبان فارسی- انگلیسی- فرانسه – آلمان- عربی و روسی كه در این فیلم با نگاهی به تاریخ، سرزمین، فرهنگ و تمدن ایران پیشرفتهای مختلف بویژه تحولات فرهنگی پس از انقلاب، به تصویر كشیده شده است.
4- چاپ كتابی حاوی شعرهای سروده شده در خصوص ایران، وطن و میهن، در این كتاب اشعار شاعران قدیم و جدید كه در مورد ایران، وطن و میهن سروده شده جمع آوری و در تیراژ وسیع در میان ایرانیان مقیم خارج از كشور توزیع شده است.
5- انجام مذاكره با برخی از روزنامه‌های ایرانی جهت ایجاد ستونی برای طرح سؤالات و مشكلات ایرانیان خارج از كشور و ارائه پاسخ به آنها.
6- تهیه كتابی تحت عنوان« ایران در آستانه سال 2000» به سه زبان انگلیسی، فارسی و عربی كه مروری بر تاریخچه انقلاب و دستاوردهای دو دهه اخیر می‌باشد، به منظور ارائه تصویری روشن از واقعیات و تحولات ایران به هموطنان خارج از كشور.
7- تهیه كارت جیبی حاوی آیة الكرسی و چار سوره كوتاه و ارسال آنها جهت استفاده هموطنان.
8- گردآوری و چاپ جزوه حاوی سخنرانی ریاست محترم جمهوری جناب آقای خاتمی در جمع ایرانیان مقیم آمریكا، با عنوان روزگار وصل.
9- تهیه و انتشار مجموعه مقالات همایش اندیشمندان جوان داخل و خارج در 3000 شماره.
10- برگزاری مسابقه مقاله نویسی «در كشوری كه من زندگی می‌كنم»
11-اعزام هنرمندان به رایزنی ها جهت اجرای برنامه در مناسبتهای ملی- مذهبی
12-اعزام كارشناسان فرهنگی برای پاسخگویی به مسائل خانواده‌ها و مشكلات ایرانیان
13-حضور فعال در شبكه جام جم و پاسخگویی به سؤالات ایرانیان
14-پاسخگویی و حل مشكلات ایرانیان كه به طور مستقیم با اداره كل تماس می‌گیرند
15-ارسال كارت تبریك در مناسبتهای مختلف اعیاد ملی و مذهبی
16-برگزاری جلسات كارشناسی با نمایندگان سایر نهادها جهت بررسی مشكلات و مسائل ایرانیان خارج از كشور و دستیابی به راهكارهای اجرایی
17-راه اندازی سایت اینترنتی ویژه ایرانیان خارج از كشور
18-انتشار گاهنامه علمی- فرهنگی ایرانیان خارج از كشور با عنوان هویت ایرانیان در 1500 شماره
19-چاپ كتاب دو زبانه اندیشه‌ورزان (1) دكتر حساب در 3000 شماره
20-چاپ كتاب دو زبانه اندیشه‌ورزان (2) علامه طباطبایی در3000 شماره
21-چاپ كتاب دو زبانه اندیشه‌ورزان (3) پروین اعتصامی در3000 شماره
22-چاپ كتاب دو زبانه اندیشه‌ورزان (4) امیركبیر در3000 شماره
23-چاپ كتاب نگاهی به عمر خیام – نوشته پروفسور رضا در 2000 شماره
24-تهیه و انتشار كتاب نمی از یم به سه زبان فارسی- انگلیسی و عربی از هركدام 2000 شماره
25-تهیه و انتشار كتاب روزگار وصل به دو زبان فاسی و انگلیسی در 5000 شماره
26-تهیه و انتشار كتاب یادی از یار و دیار به دو زبان انگلیسی و فارسی در 10000 شماره
27-تهیه و انتشار خلاصه مقالات ارائه شده در نخستین همایش گفتمان ایرانیان در 5000 شماره
28-تهیه و انتشار مجموعه مقالات ارائه شده در نخستین همایش گفتمان ایرانیان در 2000 شماره
29-تهیه و انتشار كتابچه پژواك (نمایه فعالیتهای اداره كل) در 5000 شماره
30-تهیه و چاپ پوستر تحت عنوان «ایران سرزمین مهر و شكوه» در 2000 شماره
31-تهیه و چاپ كارت پستال هایی به منظور معرفی سرزمین و مفاخر ایرانی در 30000 شماره
32-تهیه فیلم مناجات حضرت علی(ع) – زیارت كربلا – نجف اشرف
33-تهیه و ارسال فیلمهای سینمایی و مستند برای شبكه‌های فارسی زبان – انجمنها و مراكز
34-تهیه مقالات ادبی و فرهنگی و ارسال آن به نشریات فارسی زبان چاپ خارج و رسانه‌های تصویری
35-ارتباط با هموطنان و مراكز ایرانیان از طریق اینترنت، ایمیل، ستون پرسش و پاسخ در روزنامه اطلاعات بین‌الملل و شبكه بین المللی جام جم و جلسات حضوری در اداره كل.


ب ) فعالیتهای خاص برای متخصصین و تحصیلكردگان
1) بررسی و شناخت مشكلات و مسائل فرهنگی ایرانیان خارج از كشور از طریق مطالعه، پژوهش، سمینار، و ... با هدف برنامه ریزی و كمك به حل آنها.
2 ) برگزاری گفتمان ایرانیان و جوانان اندیشمند داخل و خارج
3 ) تجهیز كتابخانه های مورد تردد ایرانیان با مجموعه های 125 جلدی بطوریكه كتابخانه های موردنظر به كتابهای فارسی پیرامون فرهنگ و ادبیات ایران مجهز شوند.
همچنین از آنجا كه دپارتمان زبان فارسی و كتابخانه های مورد مراجعه ایرانیان نیازمند آشنایی با ادبیات پس از انقلاب اسلامی بودند، 20 جلد از آثار بوجود آمده توسط نویسندگان جوان – در زمینه شعر و داستان – تهیه و ارسال گردید.
4) ارسال (كتاب ماه ) برای تعدادی از ایرانیان متخصص مقیم خارج از كشور، جهت آشناكردن آنها با فعالیتهای و چاپ و نشر كتابهای تخصصی در ایران
5 ) ارسال محصولات فرهنگی ( كتاب ، نوار و كاست و سی دی های ایرانشناسی ، مذهبی ، موسیقی و ...) برای مراكز و انجمن های ایرانیان.


ج- فعالیتهای انجام شده برای كودكان و نوجوانان
1) اجرای مسابقه (ایران من ) برای كودكان و نوجوانان ایرانی مقیم خارج از كشور و چاپ آثار برگزیده مشتمل بر 10000 شماره با هدف ترغیب فرزندان ایران در خارج از كشور به بیان احساسات و دیدگاه خود نسبت به وطن در قالب شعر، قطعه ادبی، موسیقی ، نقاشی ، داستان و خاطره .
2)تهیه فیلمی در خصوص تقویت جوانان و گذران اوقات فراغت در ایران با هدف نشان دادن تلاش ، تحرك و پویایی جامعه جوان ایرانی.
3)اقدام جهت چاپ كتابی حاوی قصه های كودكان به دو زبان فارسی و انگلیسی (گرگ و خرگوش – سفر گلبرگ) برای كودكانی كه مشكل زبان فارسی دارند.
4)تهیه و ارسال محصولات فرهنگی شامل كتاب ، نوار ، سی دی و ... مخصوص كودكان و نوجوانان برای انجمنها ، مراكز و موسسات مربوط به ایرانیان.
5)چاپ و ارسال تقویم دیواری و رومیزی از سال 1379 تاكنون با طرحهای جذاب و اشعار مناسب برای كودكان و نوجوانان ایرانی مقیم خارج از كشور در تیراژ وسیع با هدف آشنانمودن آنان با سرزمین و فرهنگ مادری.
6 ) تهیه فرهنگنامه ساده ایران به دو زبان فارسی و انگلیسی در 3000 شماره
7 ) چاپ كتاب دو زبانه انگلیسی و فارسی با عنوان سرو ناز در 3000 شماره
8) تهیه نوارهای كاست مخصوص كودكان همچون (فرزندان ایران ) در 3000 شماره
9) تهیه و انتشار كتاب دو زبان روزنامه دیواری پگاه در 3000 شماره
10) تهیه و انتشار جزء سی ام قرآن مجید ویژه نوجوانان به دو زبان فارسی و انگلیسی در 3000 شماره